SAHAR

Një epokë e re në historinë politike të Afganistanit ka filluar me rënien e qeverisë afgane të udhëhequr nga Muhamed Ashraf Ghani dhe marrjen nën kontroll të kryeqytetit nga talebanët.

Për herë të dytë në tre dekada, talebanët e shohin veten në prag të formimit të një qeverie të re në Afganistan pas njëzet vjet luftimesh (2001-2021) me forcat e huaja dhe qeveritare dhe me sa duket ata kanë ndryshuar qasjen e vet të mëparshme. Deklarata e talebanëve pas kapjes së Kabulit, e cila u transmetua në televizionin kombëtar afgan, tregoi se grupi nuk kishte ndërmend të frikësonte ose terrorizonte Afganistanin, ndryshe nga qeveria e tij e parë në vend. Deklarata shtoi se të gjithë ata që kanë punuar me pushtuesit në të kaluarën ose tani janë në radhët e qeverisë së Kabulit janë të falur për talebanët dhe është shpallur një amnisti e përgjithshme për të gjithë. Jetët dhe prona e të gjithë njerëzve të Afganistanit janë një pikë kryesore në këtë deklaratë që mund të ndajë talebanët në periudhën para dhe pas pushtimit të Kabulit në gusht 2021. Në situatën aktuale, pyetja kryesore që është ngulitur në mendjen e njerëzve, drejtuesve të partive dhe zyrtarëve të ish qeverive afgane, si dhe njerëzve dhe vendeve të botës, është se çfarë planesh kanë talebanët për të ardhmen politike të Afganistanit pasi grupi mori kontrollin e Kabulit dhe përmbysi Ashraf Ghanin? Një vështrim në deklaratat e zyrtarëve të ndryshëm talebanë pas pranisë së tyre në Kabul tregon se ata mirëpritën formimin e një qeverie me pjesëmarrjen e të gjitha grupeve etnike, grupeve dhe figurave politike, por theksuan se qeveria e ardhshme e Afganistanit duhet të jetë islame dhe fleksibël. Kjo pjesë e pozicionit të zyrtarëve talebanë krijon përshtypjen se grupi synon të ndryshojë kushtetutën aktuale të Afganistanit dhe bazuar në ideologjinë e tij të shtojë klauzola në kushtetutë që mund të kundërshtojnë parimin e republikës, demokracisë, lirive individuale dhe të jetë social dhe me vullnetin e njerëzve të këtij vendi. Sidomos pasi talebanët, pavarësisht ndryshimeve që kanë bërë në disa nga pikëpamjet e tyre në krahasim me njëzet vjet më parë, nuk ka gjasa që të tërhiqen nga formimi i Emiratit Islamik në këtë vend. Duke pasur parasysh frymën e totalitarizmit të vërejtur tek talebanët në historinë e grupit, nuk ka gjasa që grupi të heqë dorë nga pozita e tij kryesore në Afganistan pasi të kthehet në Kabul dhe të marrë kontrollin e kryeqytetit pas 20 vitesh luftë dhe gjakderdhje. Talibanët janë të vetëdijshëm se, si në periudhën e mëparshme të sundimit të tyre të shkurtër në Afganistan, ata nuk mund të injorojnë rolin dhe pozicionin e grupeve të tjera etnike dhe politike dhe fetare në formimin e qeverisë, por spekulohet se ky grup nuk do të vendosë pjesë të barabartë për aktorët e tjerë në skenën politike të këtij vendi./parstoday/