SAHAR

Negociatat në Doha, për të cilat burime të mirëinformuara thonë se kanë dështuar për shkak të pengesave amerikane, u ndalën, edhe pse Presidenti iranian Raisi dhe ai rus Putin shfaqën një front të bashkuar në Ashgabat të enjten, të aftë për të shkaktuar dridhje në shtyllën kurrizore të Perëndimit.

Sepse, duke gjykuar nga pamja, jo vetëm bankat iraniane dhe ruse janë të lidhura nëpërmjet SWIFT-it rus, por Irani është gati të hyjë në BRICS ku do të bashkohet me rrjetet bankare të pesë ekonomive të mëdha në zhvillim. Për më tepër, më shumë se një vëzhgues ka aluduar për telefonatën kurioze të bërë të premten nga ministri i jashtëm i Ukrainës ndaj homologut të tij iranian dhe falënderimet nga i pari tek i dyti, gjë që mund t'i bënte jehonë shqetësimit të boshtit SHBA/NATO përballë këtij afrimi thelbësor Iran-Rusi, i cili, veçanërisht në fushën e energjisë, duke penguar rikthimin e naftës iraniane në tregun global. Madje besojmë se mund të shohim arsyen pse ukrainasi e ftoi iranianin në Kiev. A ka BE zgjidhje tjetër veçse të ndahet nga linja amerikane për të arritur një marrëveshje me Iranin edhe nëse kjo do të thotë të furnizohet me naftë iraniane kur ringjallja e marrëveshjes duket si një mirazh dhe kur boshti SHBA/Izrael po bën gjithçka për ta parandaluar dhe kjo në shpinë të Evropës? Në Doha, evropiani Mora shprehu edhe zemërimin e tij kundër SHBA. Të premten, Irani e njoftoi BE-në se ishte gati t'i ndalte bisedimet me SHBA-në dhe diçka e padëgjuar, Evropa, emisari i së cilës Borrell vizitoi kohët e fundit Teheranin, nuk u përfshi nga paniku... Përkundrazi, ajo u lehtësua shumë. Vëzhguesit besojnë se disa faktorë kanë luajtur rol në rinisjen e dialogut për heqjen e sanksioneve. Faktori më i rëndësishëm është dështimi i politikës së presionit maksimal kundër Iranit. Në të vërtetë, Teherani ishte në gjendje të anashkalonte disa nga sanksionet me iniciativat e tij. Ekspertët e Lindjes së Mesme thonë se situata ndërkombëtare ka neutralizuar efektivitetin e sanksioneve të njëanshme. Sigurisht, nevoja për naftë ishte gjithashtu një nga faktorët që i detyroi vendet evropiane të detyronin Amerikën të tërhiqej nga pozicionet e saj armiqësore ndaj Iranit. Për më tepër, lufta në Ukrainë ka ndryshuar ekuilibrin e fuqisë në botë. Vëzhguesit besojnë se kthimi i Shteteve të Bashkuara në procesin e negociatave indirekte me Iranin në Doha mund të ketë vetëm një justifikim; Ai është se SHBA nuk i shohin më kushtet ndërkombëtare në favor të tyre. Studimet dhe vlerësimet e kryera javët e fundit nga qendrat evropiane të kërkimit dhe studimit tregojnë se vendet e Gjirit Persik kanë arritur në fund të prodhimit të tyre të naftës dhe nuk janë më në gjendje të furnizojnë më shumë. Këtë të vërtetë mundën ta shpallin qartë presidenti francez Emmanuel Macron dhe kryeministri britanik Boris Johnson. Vëzhguesit gjithashtu kanë pranuar se Borrell shkoi në Iran me kërkesë të Evropës, jo të Teheranit. Ata shtojnë se administrata Biden herët a vonë do t'i kthehet marrëveshjes bërthamore. Fakti është se kriza e Ukrainës vetëm sa e ka përshpejtuar këtë proces, ndërsa objektivat strategjikë afatgjatë të administratës Biden dhe evropianët i detyrojnë ata të kthehen në marrëveshjen bërthamore për disa arsye ekonomike dhe sigurie. “Kur Trump u tërhoq nga marrëveshja e Gjenevës në vitin 2018, bota pa se si njëri pas tjetrit autoritetet evropiane u përpoqën ta bindnin Trumpin të kthehej në marrëveshje. Por nën presionin e lobit sionist dhe veçanërisht nga Netanjahu, ai kundërshtoi të gjitha këto kërkesa”, thonë analistët. Mbetet për t'u parë nëse Evropa, realisht nën sundimin e SHBA-së, do të ketë apo jo guximin të marrë hapin dhe të kapërcejë dyshen SHBA/Izrael. Me ritmin e ngjarjeve në Ukrainë duket se jo. Aq më keq për të, pasi duke pasur parasysh gjendjen e lidhjeve Iran-Rusi, ajo mund të kishte përfituar edhe nga nafta ruse e transportuar nga Irani./ParsToday